Sylwetki pracowników

prof. dr inż. Tadeusz Nowacki (1918-2005)

Prof. dr inż. Tadeusz Nowacki urodził się 14 października 1918 roku w Chodorkowie w ówczesnej Guberni Kijowskiej. Początkowe lata życia Profesora przypadły na okres inten-sywnych migracji ludności po zakończeniu I wojny światowej. Młodość spędził w niewielkiej osadzie pod Brzeżanami w województwie tarnopolskim, gdzie uczęszczał do szkoły podstawowej, a następnie do neoklasycznego gimnazjum im. Edwarda Rydza-Śmigłego.

Liczne obowiązki towarzyszące organizowaniu z rodzicami od podstaw gospodarstwa rolnego na pobojowisku po zniszczeniach wojennych, a tym samym bezpośredni kontakt z naturą, przede wszystkim zaś konieczność rozwiązywania na bieżąco problemów w produkcji rolniczej i doskonalenia technicznej infrastruktury gospodarstwa zaowocowały nie tylko zdobytym doświadczeniem, ale i wyborem dalszej drogi życiowej wiodącej obszarami nauk rolniczych i technicznych. Szczególnie ważnym etapem na tej drodze były studia podjęte na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej (1938-1944) i możliwość dydaktyczno-naukowych spotkań z gronem najwybitniejszych specjalistów w dziedzinie nauk technicznych, którą Profesor miał początkowo jako student, a później (1944-1945) jako asystent w Katedrze Budowy Samochodów.

Po repatriacji i nostryfikacji w 1945 roku dyplomu inżyniera mechanika – konstruktora w Politechnice Śląskiej, w latach 1945-1947 został zatrudniony w tym ośrodku na stanowisku starszego asystenta w Katedrze Budowy Samochodów. Aktywnie włączając się w odbudowę powojennego życia naukowego w Polsce poświęcił się także współorganizowaniu innych ośrodków badawczych: Zakładu Maszynoznawstwa Rolniczego SGGW w Warszawie (1946-1954), Instytutu Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa (1947-1951), Katedry Motoryzacji Rolnictwa i Wydziału Agromechanicznego Politechniki Warszawskiej (1951-1958). W późniejszym okresie brał również udział w tworzeniu i kierowaniu jednostkami organizacyjnymi Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego: Katedrą Mechanizacji Rolnictwa (1955-1970) i Instytutem Mechanizacji Rolnictwa SGGW (1970-1976).

Obowiązki kierownicze pełnił także w innych jednostkach, jako współorganizator i dziekan Wydziału Mechanizacji Rolnictwa Politechniki Warszawskiej (1954-1956), następnie prodziekan (1953-1954) i dziekan (1964-1966) Wydziału Rolniczego SGGW. Kierując Zakładem Mechanizacji Rolnictwa (1976-1984) i Zakładem Użytkowania Maszyn Rolniczych (1984-1988) wniósł jednocześnie szczególny wkład w utworzenie w 1977 roku Wydziału Techniki Rolniczej i Leśnej, obecnie Wydziału Inżynierii Produkcji SGGW.

W roku 1973 Profesor został powołany na członka korespondenta, a w roku 1986 na członka rzeczywistego Polskiej Akademii Nauk.

Działalność organizacyjną i kierowniczą Profesor doskonale łączył z rozwojem naukowym. Zdobywane doświadczenia naukowo-badawcze, począwszy od pracy na stanowisku asystenta w Politechnice Lwowskiej, zaowocowały przedstawieniem w 1951 roku na Wydziale Rolniczym SGGW pracy doktorskiej nt. „Zastosowanie surówki spirytusowej do napędu ciągników rolniczych” i uzyskaniem stopnia doktora nauk agrotechnicznych, a w roku 1954 otrzymaniem w Politechnice Warszawskiej naukowego tytułu docenta (ówczesny odpowiednik stopnia doktora habilitowanego) i stanowiska docenta etatowego na podstawie rozprawy: „zagadnienia rozruchu silnika w ciągniku Zetor 25″. Kolejnymi etapami rozwoju naukowego było uzyskanie w 1963 roku tytułu profesora nadzwyczajnego, a w 1972 tytułu profesora zwyczajnego.

Podejmowana przez Profesora tematyka badawcza, której ponadczasowy charakter wyraża chociażby wymieniony temat pracy doktorskiej, podejmującej już ponad 50 lat temu jakże aktualny w bieżącej dekadzie problem wykorzystania biopaliw w systemie zasilania silników spalinowych, znalazła swoje odzwierciedlenie w ponad stu publikacjach naukowo-badawczych i ponad dziewięćdziesięciu artykułach popularnonaukowych, wydanych w kraju i zagranicą.

Oprócz dużej liczby referatów i artykułów naukowych dorobek publikacyjny Profesora obejmuje także 36 podręczników, uwzględniając wznowienia. Jednak nie tylko liczba pozycji książkowych jest imponująca. Na szczególne podkreślenie zasługuje bowiem grono odbiorców i równocześnie uniwersalny charakter przekazywanej wiedzy. Profesor był i nadal pozostaje znany nie tylko młodym adeptom nauki na poziomie akademickim, ale i młodzieży szkół średnich o profilu inżynierii rolniczej. To właśnie dla uczniów techników mechanizacji rolnictwa przez wiele lat przewodnikiem w zakresie konstrukcji i eksploatacji ciągników rolniczych pozostawał ośmiokrotnie wznawiany (w latach 1956-1976) podręcznik „Pojazdy rolnicze”, nagrodzony przez ministra rolnictwa. Podręcznik ten stanowi przykład nie tylko wszechstronnego kompendium wiedzy, ale i zbioru idei dotyczących wykorzystania źródeł energetycznych w rolnictwie. Rozwiniecie tej problematyki znalazło odzwierciedlenie w unikalnym, dwukrotnie wznawianym (w latach 1970 i 1978) i wyróżnionym w 1970 roku nagrodą II stopnia ministra oświaty i szkolnictwa wyższego opracowaniu „Technologia prac maszynowych w rolnictwie”, przeznaczonym głównie dla studentów uczelni rolniczych. To właśnie dla tego grona odbiorców Profesor opracował także czterotomowy, kilkukrotnie wznawiany (w latach 1959-1984) podręcznik akademicki „Mechanizacja rolnictwa”, będący kompleksowym zbiorem zagadnień poświęconych zarówno rozwiązaniom technicznym ciągników, maszyn i urządzeń w produkcji roślinnej i zwierzęcej, jak też światowym perspektywom rozwoju mechanizacji w mikro- i makroskali. i

Wspomniane perspektywy rozwoju inżynierii rolniczej, na tym tle dynamiczny postęp w całokształcie systemu gospodarki żywnościowej, stały się – oprócz rozwiązywania szczegółowych zagadnień techniczno-eksploatacyjnych w zakresie ciągników i maszyn rolniczych – przedmiotem licznych prac badawczych Profesora, obejmujących m.in. metody prognozowania i modelowania rozwoju wybranych obszarów produkcji żywności z uwzględnieniem ich energotechnologicznej efektywności. Prace te były przedmiotem szczegółowych dyskusji i analiz nie tylko na forum krajowych zespołów badawczych, lecz również w gronie ekspertów tworzących grupę ds. mechanizacji rolnictwa FAO/ECE w Genewie, w której Profesor, jako przewodniczący delegacji polskiej w latach 1957-1988, prezentował corocznie wyniki licznych wykonanych wraz z zespołem prac poświęconych wybranym aspektom rozwoju poszczególnych ogniw systemu gospodarki żywnościowej na świecie. Podstawą do takich prezentacji były m.in. obserwacje i materiały źródłowe, przede wszystkim zaś bardzo bogate doświadczenie, zdobyte przez Profesoraw trakcie współpracy z wieloma zagranicznymi ośrodkami naukowo-badawczymi i wizyt nie tylko w większości krajów europejskich, ale i w Stanach Zjednoczonych, Indiach, Syrii, a także w Nigerii, gdzie w latach 1976-1978 wykładał jako visiting professor na Uniwersytecie w Ife.

Aktywność Profesora w okresie kilkudziesięciu lat podkreśla również udział w pracach licznych ośrodków badawczo-rozwojowych i jednostek administracyjnych. Profesor był konsultantem Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (w latach 1954-1958), szeregu biur projektowych, a wśród nich Zakładów Mechanicznych „Ursus” (w okresie 1947-1981), Polsko-Czechosłowackiego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Ciągników oraz Ośrodka Naukowo-Badawczego Służby Żywnościowej Wojska Polskiego. Ponadto był przewodniczącym Sekcji Głównej Mechanizacji Rolnictwa ZG SITR (W latach 1973-1986), przewodniczącym Rady Naukowej IBMER (w okresie 1971-1976), a także członkiem Zespołu Doradców Sejmowych (w latach 1982-1986). Profesor pełnił również szereg funkcji w krajowych organizacjach naukowych, będąc członkiem Komitetu Techniki Rolniczej PAN (od 1956 roku), a także jej przewodniczącym (w kadencji 1987-1989), członkiem Komitetu Problemów Energetyki przy Prezydium PAN (w latach 1981-1985) oraz przewodniczącym Zespołu Energetyki Rolnictwa w tym Komitecie. Ponadto Profesor był przewodniczącym Sekcji Nauk Rolniczych Wydziału VI Nauk technicznych Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (w latach 1982-1990) oraz członkiem Sekcji Nauk Rolniczych CKK, a także szeregu naukowych organizacji zagranicznych, w tym Międzynarodowej Komisji Inżynierii Rolniczej (CIGR) i Europejskiego Stowarzyszenia Etyki w Rolnictwie i Produkcji Żywności (EurSafe).

Po przejściu na emeryturę Profesor nadal pozostał bardzo aktywny, biorąc czynny udział w pracach Rad Naukowych Instytutu Melioracji i Użytków Zielonych (w latach 1988-1990, Instytutu Maszyn Spożywczych (w latach 1990-1992) oraz Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN. W ramach Polskiej Akademii Nauk od kilku lat Profesor brał również czynny udział w pracach Komitetu Prognoz „Polska 2000 plus”.

Wyrazem twórczej aktywności Profesora są także osiągnięcia na niwie kształcenia młodej kadry naukowej, obejmujące promocję 16. prac doktorskich, recenzje 9. rozpraw habilitacyjnych i kierowanie 225. pracami magisterskimi.

Wspominając prof. dr. inż. Tadeusza Nowackiego nie sposób pominąć Jego długoletnich związków z redakcją „Maszyn i Ciągników Rolniczych”. Profesor był autorem wielu wartościowych merytorycznie artykułów, zamieszczanych na łamach „Maszyn i Ciągników Rolniczych”, był również członkiem Rady Programowej tego miesięcznika, którego obecną kontynuację stanowi „Technika Rolnicza Ogrodnicza Leśna”.

Za zasługi wniesione w rozwój nauki i dydaktyki prof. dr inż. Tadeusz Nowacki został wyróżniony nagrodą państwową II stopnia (w 1952 roku za prace konstrukcyjne usprawniające ciągnik o mocy 25 KM oraz za konstrukcję wozu hamulcowego), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (w 1973 r.), Krzyżem Oficerskim Orderu Od-rodzenia Polski (w 1986 r.), a także tytułem honorowym „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” (w 1983 r.), Srebrną Odznaką Honorową NOT (w 1978 r.), Złotą Odznaką Honorową NOT (w 1982 r.), Złotą Odznaka Honorową za Zasługi dla Uczelni (w 1986 r.) i Medalem PAN im. Michała Oczapowskiego (w 1996 r.).

Prof. dr inż. Tadeusz Nowacki stał się dla wielu pokoleń osób włączonych w rozwój szeroko ujętej inżynierii rolniczej szczególnym przykładem ciągłego doskonalenia, zaangażowania i twórczych osiągnięć. Systematyczne poszukiwanie uzasadnione ideą „lepsze jest wrogiem dobrego”, stanowiące jednocześnie przesłankę aktywnego włączania się w nurt rozwiązywania bieżących i perspektywicznych problemów w bio-agro-energotechnologicznym obszarze systemu gospodarki żywnościowej, wyznaczały drogę kształtowania dorobku naukowego prof. dr. inż. Tadeusza Nowackiego.

Cześć Jego pamięci
Czesław Waszkiewicz

Udostępnij na:
Udostępnij na FacebookuUdostępnij na Google+Udostępnij na TwitterzeUdostępnij na ŚledzikuUdostępnij na wykopiePobierz Społecznościową 6PL
Tags: ,

Wydział Inżynierii Produkcji to ponad 30 lat tradycji kształcenia studentów. Kierunki studiów - Technika Rolnicza i Leśna, Zarządzanie i Inżynieria Produkcji, Technologie Energii Odnawialnej, a od roku akademickiego 2015/16 Inżynieria Systemów Biotechnicznych. Oferujemy studia stacjonarne i niestacjonarne. Studia I stopnia kończy się uzyskaniem tytułu inżyniera, a studia II stopnia uzyskaniem tytułu magistra inżyniera. Oferujemy również studia podyplomowe i doktoranckie. Prowadzimy kursy i szkolenia. Organizujemy kurs pilarza uprawniający do pracy w zawodzie drwala zarówno w kraju i za granicą. W nowoczesnych laboratoriach prowadzimy badania maszyn rolniczych i leśnych.

Pozycjonowanie

- kontakt z administratorem -